Apel o wsparcie żyjących w Polsce ofiar niemieckiego nazizmu
Szanowni Państwo, Drodzy Przyjaciele,
w Polsce żyje dziś około 50 tysięcy osób, które w czasie niemieckiej okupacji doświadczyły szczególnych prześladowań. Są wśród nich byli więźniowie obozów koncentracyjnych i więzień, osoby deportowane do Niemiec na roboty przymusowe oraz inne ofiary nazistowskich represji.
Za liczbami kryją się konkretne ludzkie losy: dziecko deportowane wraz z rodziną w głąb Rzeszy, młody człowiek uwięziony w obozie koncentracyjnym, kobieta zmuszona do niewolniczej pracy. Doświadczenia wojenne naznaczyły całe ich życie, odbierając im zdrowie, dzieciństwo albo młodość.
Dziś to osoby w bardzo podeszłym wieku. Wielu z nich ma ponad 90 lat. Zmagają się z chorobami i samotnością, coraz częściej potrzebują pomocy innych w codziennym życiu, a koszty leczenia i opieki stają się dla nich coraz większym obciążeniem. Z każdym miesiącem jest ich coraz mniej. Nie mogą dłużej czekać – dla wielu z nich dalsze odwlekanie decyzji o pomocy oznacza, że nadejdzie ona zbyt późno.
Już kilka miesięcy temu polskie organizacje zrzeszające osoby poszkodowane przez Trzecią Rzeszę oraz Rada i Zarząd Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie” zwróciły się do rządu Niemiec z apelem o gest humanitarny i stworzenie trwałego mechanizmu wsparcia [www.fpnp.pl/apel/]. Przypominaliśmy wówczas, że duże programy indywidualnych wypłat dla ofiar nazistowskich prześladowań w Polsce zakończyły się ponad dwadzieścia lat temu. Większość z niespełna 50 tysięcy żyjących dziś osób poszkodowanych otrzymała w przeszłości świadczenia w ramach programów realizowanych przez Fundację „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. Od tego czasu pomoc ma jedynie marginalny zasięg, choć potrzeby starzejących się ofiar stale rosną.
Mieliśmy nadzieję, że deklaracje dotyczące odpowiedzialności historycznej i gestu humanitarnego doprowadzą do konkretnej decyzji. Strona niemiecka jest świadoma moralnej odpowiedzialności za losy żyjących jeszcze ofiar nazistowskich prześladowań, a dane Federalnego Ministerstwa Finansów wskazują, że nie brakuje środków na ich wsparcie. Do dziś jednak decyzja nie zapadła, dlatego podtrzymujemy nasz apel do rządu Republiki Federalnej Niemiec o ustanowienie trwałego mechanizmu pomocy humanitarnej.
Zwracamy się dziś przede wszystkim do niemieckiego społeczeństwa obywatelskiego z prośbą o humanitarne wsparcie żyjących ofiar nazistowskich prześladowań. Nasz apel kierujemy do osób prywatnych, przedsiębiorstw, fundacji, organizacji społecznych oraz wszystkich ludzi dobrej woli.
Każda przekazana kwota ma znaczenie. Może pomóc w zakupie leków, aparatu słuchowego, okularów czy sprzętu medycznego, opłaceniu rehabilitacji albo części kosztów opieki. Takie wsparcie może ułatwić codzienne życie, pomóc zachować samodzielność i dać większe poczucie bezpieczeństwa.
Pojednanie polsko-niemieckie nie opiera się wyłącznie na traktatach i decyzjach rządów. Od dziesięcioleci budują je także ludzie po obu stronach granicy. Ważną rolę odegrały w tym organizacje chrześcijańskie i środowiska kościelne, które często jako pierwsze podejmowały działania na rzecz pojednania i pomocy ofiarom nazistowskich zbrodni. Swój wkład wniosły również liczne inne organizacje i osoby prywatne, dając wyraz solidarności z osobami poszkodowanymi. Dziś ponownie prosimy o tę solidarność – nie tylko w słowach, lecz przede wszystkim w działaniu.
Nasz apel kierujemy również do społeczeństw obywatelskich innych państw. Pomoc żyjącym jeszcze ofiarom nazistowskich prześladowań jest wyrazem pamięci, odpowiedzialności i ludzkiej solidarności.
Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie” od ponad trzydziestu lat wspiera osoby poszkodowane przez Trzecią Rzeszę. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu i współpracy z organizacjami zrzeszającymi te osoby dobrze znamy ich sytuację i potrzeby. Zebrane darowizny zostaną przeznaczone na bezpośrednią pomoc humanitarną. Aby pomoc mogła jak najszybciej dotrzeć do potrzebujących, zachęcamy do wpłat na poniżej podane rachunki Fundacji.
Nie czekajmy. Pomóżmy teraz.
Warszawa, dnia 5.11.2026
Mikołaj Skłodowski – Prezes Zarządu Głównego Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych; urodzony w obozie koncentracyjnym KL Ravensbrück.
Stanisław Zalewski – Honorowy Prezes Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych; uczestnik ruchu oporu, były więzień Pawiaka, KL Auschwitz-Birkenau, KL Mauthausen i Gusen.
Czesław Lewandowski – Prezes Zarządu Głównego Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych; były więzień polityczny niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Stutthof.
Bogdan Bartnikowski – Wiceprezes i Skarbnik Związku Powstańców Warszawskich, członek Zarządu Stowarzyszenia Więźniów Byłych Dzieci Hitlerowskich Obozów Koncentracyjnych; uczestnik Powstania Warszawskiego, były więzień KL Auschwitz-Birkenau.
Leonard Kostera – Przewodniczący Zarządu Głównego Stowarzyszenia Polaków Represjonowanych przez Trzecią Rzeszę.
Jan Okulicz-Kozaryn – Prezes Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej
Członkowie Rady Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie”
Jan Barcz – profesor prawa międzynarodowego, dyplomata – m.in. członek zespołu MSZ uczestniczącego w Konferencji „2+4”, negocjującego traktaty polsko-niemieckie 1990-1991 (w tym porozumienie z 16 października 1991 r. i z 2000 r. w sprawie pomocy dla ofiar zbrodni nazistowskich), były Ambasador RP w Wiedniu.
Waldemar Czachur – profesor Uniwersytetu Warszawskiego, germanista i niemcoznawca; współinicjator i współredaktor Biuletynu Niemieckiego.
Jerzy Kranz – profesor prawa międzynarodowego i dyplomata; były podsekretarz stanu w MSZ i były ambasador RP w Republice Federalnej Niemiec; główny polski negocjator w wielostronnych rokowaniach z Niemcami i z Austrią w sprawie świadczeń dla byłych pracowników niewolniczych i przymusowych niemieckiego narodowego socjalizmu (2000)
Agnieszka Łada-Konefał – politolożka i niemcoznawczyni; zastępczyni dyrektora Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich (Deutsches Polen-Institut) w Darmstadt.
Cezary Obracht-Prondzyński – profesor socjologii i antropologii społecznej; działacz społeczny i animator kultury.
Rafał Żytyniec – kulturoznawca i muzealnik; dyrektor Muzeum Historycznego w Ełku.
Zarząd Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie”
Jakub Deka – Przewodniczący Zarządu
Agnieszka Dzierżanowska – Sekretarz Zarządu
Przekaż darowiznę
Darowizna w PLN
dla darczyńców w Polsce
Odbiorca
Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”
Numer rachunku
21 1050 0086 1000 0090 3096 9001
Tytuł przelewu
Pomoc dla ofiar nazizmu
Darowizna w EUR
dla darczyńców z Niemiec i innych krajów
Odbiorca
Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”
IBAN
PL76 1050 0086 1000 0022 7364 6535
BIC/SWIFT
INGBPLPW
Tytuł przelewu
Spende – NS-Überlebende
