Strona główna Polski Deutsch
wielkość tekstu:
Projekty
Podróże pamięci

Najcenniejszy skarb Fundacji to nasz bliski kontakt z osobami poszkodowanymi oraz największe zasoby archiwalne dotyczące pracy niewolniczej i przymusowej. O tym, jak cenne są te kontakty, świadczy chociażby liczba niemieckich i austriackich partnerów, którzy korzystają z naszej pomocy i naszych doświadczeń.

W ostatnich latach nawiązało z nami współpracę ponad sto niemieckich miast, gmin, stowarzyszeń i instytucji oraz wiele osób prywatnych. Specjalne programy dla byłych robotników przymusowych realizowały takie miasta jak Frankfurt nad Menem, Karlsruhe, czy Dűsseldorf, ale także mniejsze miasta i gminy jak Moers w Nadrenii-Westfalii lub Seesen w górach Harzu. Wspólnie z naszymi niemieckimi partnerami organizujemy wyjazdy byłych robotników przymusowych do miejsc ich deportacji. Dziś mogą zwiedzić te miasta jako honorowi goście, spotkać się z młodzieżą i opowiedzieć o swoich przeżyciach wojennych, odwiedzić miejsca, gdzie pracowali przymusowo. Dla obu stron są to spotkania niezwykle wzruszające i ważne.

Odwiedziliśmy m.in.:


Podróż pamięci do Lipska
W dniach 30.11-03.12.2009 r. na zaproszenie władz miasta pani Maria Kosk odwiedziła Lipsk. Program wizyty obejmował spotkanie z władzami miasta, wpis do Złotej Księgi oraz spotkania z mieszkańcami.
Maria Kosk urodziła się w 1930 r. Przed wojną mieszkała na Pomorzu, w pobliżu niemieckiej granicy. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski udało jej się wraz z matką i siostrami przedostać do Warszawy i tam mieszkały przez całą okupację. Po wybuchu Powstania Warszawskiego osadzone zostały w obozie w Pruszkowie a następnie 12 sierpnia 1944 r. przeniesione do KL Auschwitz. Maria otrzymała numer nr 83110. Przebywały tu do 18 listopada 1944 r., po czym zostały przeniesione do KL Ravensbrück, a następnie do KL Buchenwald, do komanda Meuselwitz.
Więźniarki pracowały w fabryce zbrojeniowej HASAG- Werke po 12 godzin, co dla 14-letniej wówczas Marii było pracą ponad siły. Nadzorczyni niemiecka wkrótce wyznaczyła ją do pakowania amunicji. Potem pracowała także przy odgruzowywaniu miasteczka Meuselwitz. Została wyzwolona przez Armię Czerwoną w maju 1945 r. w okolicach Pragi.
Maria Kosk, Mordechai Weinryb, świadek historii z Berlina i nadburmistrz Lipska Burkhard Jung


"Podróż pamięci" pani Katarzyny Frankowskiej do miast w Szlezwiku-Holsztynie
W dniach 23.09-02.10.2009 na zaproszenie Fundacji Heinricha Bölla w Niemczech odbyła się "podróż pamięci" pani Katarzyny Frankowskiej do miast w Szlezwiku-Holsztynie i Brandenburgii. Podczas licznych spotkań w szkołach, domach kultury i parafiach ewangelickich przedstawicielka Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" czytała fragmenty wspomnień p. Frankowskiej, opracowane przez jej wnuczkę Agnieszkę.
Wspomnienia spisane przez Agnieszkę zostały wyróżnione w organizowanym przez Fundację konkursie: "Pomóżcie nam zachować pamięć" w edycji dla uczniów szkół gimnazjalnych i ogólnokształcących.
Podczas pierwszego odczytu dla uczniów w szkole CTR w Rendsburgu zostały wręczone nagrody uczniom, którzy wzięli udział w konkursie plastycznym związanym z wystawą FPNP "Zachować pamięć". Wystawa Fundacji była prezentowana w tej właśnie szkole w czerwcu 2009 r.



Podróż studyjna na Białoruś
Fundacja "Polsko-Niemieckie Pojednanie" wraz z Internationale Bildungs- und Begegnungsstätte Dortmund zorganizowała w dniach 30.08 - 06.09.2009 podróż studyjną "Wrzesień 1939 w Polsce i na Białorusi". Uczestnicy polscy i niemieccy odwiedzili najpierw Warszawę, gdzie uczestniczyli w obchodach siedemdziesiątej rocznicy wybuchu II wojny światowej. Wspólnie zwiedzili nowo otwartą wystawę Muzeum Historycznego Miasta Stołecznego Warszawy "Warszawa 1939. Tem się tylko żyje, za co się umiera". W Archiwum FPNP spotkali się ze świadkiem historii p.Józefem Kuźbą, który opowiedział im o swoich wojennych przeżyciach. Spotkanie z p.Kuźbą poprzedziło uroczyste złożenie róż pod pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie.
Wieczorem, dnia pierwszego września grupa wyruszyła na Białoruś. Zwiedziła tam ważne dla historii polskiej, białoruskiej i żydowskiej miasta: Pińsk, Mir, Nowogródek i Mińsk. Szczytowym punktem programu była konferencja "Okupacja Polski przez Niemcy i Związek Radziecki. Drogi do pojednania: niemiecko-polskie doświadczenia i możliwość ich zastosowania w białorusko-polskim kontekście". Historycy polscy, niemieccy i białoruscy wraz z przedstawicielami różnych wyznań dyskutowali w siedzibie IBB Mińsk o zawiłościach polsko-białoruskiej historii i szansach tych narodów na wspólny pokojowy dialog. Ważnym punktem podróży była również wizyta w Warsztatach Historycznych w Mińsku. Dyrektor Warsztatów dr Kusma Kosak opowiedział o inicjatywach podejmowanych przez tę instytucję, w celu utrwalenia pamięci o martyrologii Białorusinów i Żydów w czasie II wojny światowej. Podróż studyjna była okazją do poznania historii i kultury Białorusi, a także do refleksji nad złożonością polsko-białoruskiej i polsko-niemieckiej historii.




Helmstedt
Na zaproszenie władz miasta Helmstedt grupa byłych robotników przymusowych odwiedziła to miasto w dniach 24.08.-28.08.2009. Panie Józefa Sobera, Teresa Cymerman i Honorata Goszczyńska po 64 latach wróciły do miejsca, w którym przymusowo pracowały podczas II wojny światowej. Program wizyty obejmował zwiedzanie miasta i jego malowniczej okolicy, wizytę w ratuszu, połączoną ze spotkaniem z burmistrzem oraz członkami rady miejskiej. Ważnym punktem podróży było spotkanie świadków historii z uczniami liceów oraz wizyta i zapalenie zniczy na grobach polskich robotników przymusowych, które znajdują się na Cmentarzu Zasłużonych St.Stephani w Helmstedt.




Seesen
Na zaproszenie władz Miasta Seesen am Harz oraz Stowarzyszenia Spurensuche Goslar e.V. grupa 13 osób, w tym 6 byłych robotników przymusowych z Polski, którzy w czasie wojny byli zatrudnieni w Seesen, przebywała w dniach 27.03-1.04.2008 r. w Seesen. Dzięki zaangażowaniu byłego praktykanta FPNP, Uwe Thümmela, uczestnicy wyjazdu mieli możliwość odwiedzenia dawnych miejsc pracy, spotkania się jako honorowi goście z lokalnymi władzami oraz rozmowy z uczniami, którzy zaprezentowali wystawę o pracy przymusowej w Seesen, zaprojektowaną specjalnie dla gości z Polski.

Seesen Seesen Seesen


Düsseldorf
W dniach 4.09-11.09.2007 r. miała miejsce wizyta grupy byłych polskich robotników przymusowych w Düsseldorfie na zaproszenie władz miasta Düsseldorf. Było to już siódme spotkanie z byłymi robotnikami przymusowymi z Europy Środkowej i Wschodniej, organizowane przez Muzeum Pamięci miasta Düsseldorf. Tym razem grupa liczyła 13 osób, w tym 7 byłych robotników przymusowych. W programie wizyty znalazły się m.in. spotkanie z burmistrzem i prezydentem Landtagu, odwiedziny w dawnych miejscach pracy przymusowej, rozmowy z młodzieżą, zwiedzanie miasta, wizyta w archiwum miejskim i Instytucie Polskim, złożenie wieńca na grobach robotników przymusowych oraz dwujęzyczna msza święta.


Sassnitz
Fundacja "Neue Kultur" z Berlina wraz z władzami miasta Sassnitz na wyspie Rugia już po raz piąty zaprosiły grupę polskich byłych robotników przymusowych do Niemiec. Tym razem wizyta 20 gości z Polski, w tym 11 świadków historii, związana była z prezentacją wystawy FPNP "Zachować pamięć" w Centrum Dokumentacji Prora, w której uroczystym otwarciu, w dniu 24 kwietnia 2008 r., uczestnicy wyjazdu, jako goście honorowi, wzięli udział.

Sassnitz


Bonn
W dniach 12-19 września 2007 r. władze Miasta Bonn zaprosiły do Niemiec grupę byłych robotników przymusowych z Polski i Ukrainy, którzy w czasie wojny byli zatrudnieni w Bonn i okolicach. Było to już kolejne spotkanie, w którym udział wzięło 11 gości z Polski. Jak przy każdym innym wyjeździe, wszelkie koszty podróży i pobytu w Niemczech pokryła strona niemiecka. W programie pobytu, prócz odwiedzin dawnych miejsc pracy, goście mieli okazję poznać nowoczesną stronę byłej stolicy RFN oraz podzielić się swoimi doświadczeniami z niemiecką młodzieżą szkolną.

Bonn 2007 Bonn 2007 Bonn 2007 Bonn 2007


Karlsruhe
W dniach 14-18.04.2008 r. miała miejsce wizyta grupy byłych polskich robotników przymusowych w Karsruhe na zaproszenie miasta Karsruhe. Było to już ósme spotkanie z byłymi robotnikami przymusowymi z Europy Środkowej i Wschodniej, organizowane przez to miasto. Grupa liczyła 14 osób, w tym 8 byłych robotników przymusowych. W programie wizyty znalazły się m.in. spotkanie z burmistrzem miasta, H. Deneckenem, odwiedziny w dawnych miejscach pracy przymusowej, rozmowy z młodzieżą i uczniami, zwiedzanie miasta Karlsruhe i Baden-Baden.

Karlsruhe 2008 Karlsruhe 2008
Straty osobowe
Wystawa Zachować Pamięć
Wolontariat
Świadkowie hisotrii